string(57) "/cym/blog-posts/how-wales-is-greening-the-screen-in-2025/" Skip to main content
Blog

Cyhoeddwyd ar 3 Tachwedd 2025

Sut mae Cymru’n Gwyrddio’r Sgrîn yn 2025.

Mae Greg Mothersdale yn Gynhyrchydd Ymchwil a Datblygu ar gyfer Media Cymru, sy’n arwain ar ein gwerth Gwyrdd. Yn ystod Wythnos Hinsawdd Cymru, mae’n rhannu’r gweithgarwch cadarnhaol sy’n digwydd yng Nghymru tuag at adeiladu sector cyfryngau mwy cynaliadwy.  

Cefnogi ymchwil a datblygu cynhyrchion, gwasanaethau a phrosesau gwyrdd

Rusty Design: Propiau Parod at y Dyfodol – Arloesi cynaliadwy ar gyfer y Diwydiannau Creadigol

Mae Rusty Design yn gwmni peirianneg arloesol. Maent wedi symud ymlaen trwy Ffrwd Arloesedd Media Cymru – gan ddechrau gyda chyllid sbarduno, symud ymlaen i Ddatblygu ac yna ymlaen i Uwchraddio.  

Maent wedi dangos eu hymrwymiad i ddatblygu propiau yn gynaliadwy, yn ffisegol ac yn rhithwir. Mae gweld eu sgiliau peirianneg yn datrys heriau yn y sector creadigol, a thu hwnt, wedi bod yn ysbrydoledig.

Yn y fideo hwn, mae Rusty yn sôn am eu taith ymchwil a datblygu sydd wedi arwain at eu Prosiect Propiau Parod at y Dyfodol diweddaraf:

On Par: Cynhyrchu Rhithwir

Bwriad y cwmni cynhyrchu ffilm a fideo, On Par, yw chwyldroi gwneud ffilmiau yng Nghymru drwy ddatblygu Gwasanaethau Cynhyrchu Rhithwir cynaliadwy, gan leihau allyriadau carbon.  

Mae On Par wedi bod yn cydweithio â phrosiectau eraill Media Cymru – gan saethu fideo prawf yn stiwdios fivefold, yn cynnwys car Fformiwla Un wedi’i argraffu ar ffurf 3D, a wnaed gan Rusty Design. Mae cymaint o agweddau positif ar ffilmio mewn un lleoliad stiwdio, er enghraifft bod y saethu’n cael ei baratoi’n well, mae’n fwy hygyrch ac mae llai o risgiau fel oedi oherwydd tywydd gwael, neu gymhlethdodau logistaidd saethu ar aml-leoliad. 

Mae car rasio cain, un sedd gyda chorff gwyn a glas wedi'i leoli ar drac rasio.

Afanti: Afango 

Fe wnaeth Afanti lansio Afango yn Eisteddfod yr Urdd eleni. Llwyddodd eu menter sero net newydd i bweru eu cynhyrchiad, ar gyfer S4C, drwy eneraduron hydrogen a oedd yn defnyddio hydrogen gwyrdd Cymreig, systemau batri datblygedig, seilwaith gwefru symudol ar gyfer cerbydau trydan, ac olew llysiau wedi’i drin â dŵr (HVO biodanwydd) o ffynonellau cyfrifol. 

Gallwch ddarllen mwy am y gwaith hwn ar wefan PDR. Mae PDR yn bartner consortiwm i Media Cymru sy’n gweithio gyda phrosiectau a ariennir gan y Ffrwd Arloesedd.  

Y Protempod: Protem Lighting Ltd.

Mae prosiect Protempod gan Protem Lighting Ltd wedi datblygu uned pŵer symudol batri prototeip a gynlluniwyd yn benodol i’w ddefnyddio yn y sector sgriniau.

Mae’r system Protempod yn darparu cyflenwad pŵer di-dor 100% glân ar gyfer ffilmio, i ddisodli generaduron disel budr. Bydd yr unedau hyn yn gwneud cynllunio pŵer yn llawer haws ac yn arwain at ostyngiadau posibl mewn costau drwy ddileu gwastraff.

Ar ôl creu prototeip llwyddiannus, mae’r cyd-sylfaenwyr Ben Jenkins a Frances Jenkins yn ehangu, gan ddechrau’r cwmni newydd Protem Power Ltd sy’n chwilio am fuddsoddiad i adeiladu’r unedau masnachol cyntaf. Mae hwn yn gam cyffrous tuag at sector cyfryngau sero-net yng Nghymru a thu hwnt.

Wolf Studios Wales: Arbed Dŵr a Charbon

Mae Stiwdio Blaidd Cymru wedi bod yn gweithio gydag arbenigwyr i gwblhau archwiliad llawn o’u hadeilad a gosod a threialu amrywiaeth o wahanol gymwysiadau a thechnolegau i leihau ac ailgylchu dŵr. Maent yn gobeithio dylanwadu ar y diwylliant defnydd a lleihau ôl troed carbon y safle.  

Hyd yn hyn, mae gweithredu newidiadau syml wedi arwain at ostyngiad o 23% mewn defnydd (sy’n cyfateb i 1.1 miliwn litr o ddŵr) yn y flwyddyn hyd at 31 Mawrth 2025 o gymharu â’r un cyfnod yn 2023-2024. Gwyliwch gyflwyniad am y prosiect – diolch i Environment Platform Wales am ei gynnal.  

Person yn sefyll ar lwyfan o flaen cefndir gwyn gweadog

Galluogi Straeon Cynaliadwy ar y Sgrîn

BBC Cymru Wales: Content Innovation Fund – Climate Content  

Fe wnaethom weithio mewn partneriaeth â BBC Cymru Wales, gan ariannu pum cwmni ymchwilio a datblygu syniadau sy’n adrodd straeon arloesol am yr argyfwng hinsawdd, ar gyfer y teledu ac iplayer. Mae’r cwmnïau y dyfarnwyd arian iddynt yn cynnwys: 

Mae’r cwmnïau a ddyfarnwyd yn cynnwys:

  • Carlam: archwilio deietau eco-gyfeillgar gyda chynulleidfaoedd Cymru drwy ymchwilio i fasgedi siopa pobl gyda chywreinrwydd a hiwmor
  • Joio Cyf: edrych tua’r argyfwng hinsawdd yng Nghymru 2030 mewn drama ffeithiol
  • Kailash FIlms: Cynnig atebion newid hinsawdd trwy gomedi
  • Little Wander:Sioe siarad gomedi newydd sy’n cynnwys prosiectau cymunedol Cymreig, arferion arloesol cynaliadwy a chyfweliadau ysgafn sy’n pontio adloniant ac amgylcheddaeth
  • Teledu Telesgop Cyf:cyfres nodedig sy’n dangos effeithiau lleol a byd-eang newid hinsawdd ar ‘linellau’ cyfarwydd presennol – arfordir, gwelyau afonydd, tymheredd cyfartalog, ceryntau cefnfor, llwybrau mudo, ffiniau’r genedl ac ati.

Gallwch ddarllen rhagor am y prosiectau hyn yma. 

Mae person yn rhoi cyflwyniad o flaen sgrin fawr.

Ffilm Cymru Wales: Climate Stories 

Hefyd, fe wnaethom weithio mewn partneriaeth â Ffilm Cymru Wales i gefnogi prosiectau ymchwil a datblygu ar gyfer ffilmiau nodwedd neu brofiadau ymdrochol sy’n rhannu straeon trawiadol am yr hinsawdd sy’n ysgogi gweithredu mewn ffyrdd ffres a chymhellgar. Mae’r cwmnïau a’r unigolion y dyfarnwyd ariant iddynt yn cynnwys: Joanna Wright (Tiny City), Richard Billingham, Ashley Leung and Remi Bumstead (Tiny House Creatives), Lowri Roberts and Maisie Williams (Rapt Pictures) and Gavin Porter.

Dysgwch fwy am y prosiectau a ddewiswyd.

Roedd gan y ddau brosiect hyn sy’n canolbwyntio ar gynnwys gyfraniadau treiddgar gan arbenigwyr hinsawdd, yn ogystal ag amser a chefnogaeth neilltuedig, i ddatblygu cysyniadau naratif sy’n gwreiddio stori’r hinsawdd yn y gweithredu. Rwy’n edrych ymlaen yn eiddgar at weld sut mae cysyniadau creadigol o’r prosiectau hyn yn arwain at syniadau ar ein sgriniau yn y dyfodol.

 

Datblygu Sgiliau a Hyfforddiant Gwyrdd

Dan arweiniad Prifysgol De Cymru, mae Rhaglen Sgiliau a Hyfforddiant Media Cymru yn cysylltu addysg, diwydiant a seilwaith i adeiladu sylfaen gynaliadwy o ddoniau ar gyfer sector sgrîn y rhanbarth. 

Rhaglen Hyfforddi Cydlynwyr Cynaliadwyedd

Mae’r rhaglen hon yn datblygu sylfaen gynaliadwy o ddoniau trwy gyrsiau hyfforddi cydlynwyr cynaliadwyedd newydd sbon, o’r radd flaenaf, ar gyfer y teledu, sy’n arwain at leoliadau mewn cynyrchiadau.  

Darllenwch fwy am y fenter hyfforddi hon, gan gynnwys llwyddiannau, heriau a’r camau nesaf, yn yr
adroddiad hwn.  

Sut i fod yn ‘Greenlancer’

Roedd hyfforddiant ‘Greenlancer’, a gyflwynwyd gan Picture Zero, yn ganllaw diddorol a syml i sut y gall gweithwyr llawrydd ganolbwyntio’n fwy ar yr amgylchedd a bod yn fwy craff yn ariannol, ar lefel bersonol iawn. 

Mynychwyr hyfforddiant cydlynwyr cynaliadwyedd

Digwyddiadau a Chyfleoedd Rhwydweithio Cynaliadwy

Mae’r diwylliant a’r gymuned gynaliadwy yng Nghymru yn datblygu’n barhaus. Ym Media Cymru, rydym yn ffodus ein bod yn cydweithio â phartneriaid fel yr Uwch Swyddog Ymchwil, Dr Katie Beverley yn PDR, yr Arbenigwr Arloesi, Robin Moore yn Shwsh a’r Rheolwr Cynaliadwyedd, Louise Dixey, yn Ffilm Cymru Wales ac Andrew Tuite yn Alacrity – bob un ohonynt yn helpu i arwain ac annog cymuned cyfryngau fwy cynaliadwy. 

Creative Cuppa gyda Hope Solutions and Hyfforddiant Greenlancer 

Yn Creative Cuppa, mewn cydweithrediad â Caerdydd Creadigol, fe wnaethom gynnal digwyddiadau i hyrwyddo ymarfer cynaliadwy yn y sector creadigol yng Nghymru.  

Fe wnaeth y digwyddiad gynnwys Hope Solutions, sef ymgynghorwyr cynaliadwyedd sy’n gweithio’n flaenllaw ym maes gweithredu ar yr hinsawdd yn y cyfryngau a’r diwydiannau adloniant, cerddoriaeth a diwylliannol, gyda gwyliau ac artistiaid fel Glastonbury a Coldplay.  

Cyn hyn, cafwyd sesiwn hyfforddi Greenlancer gan Picture Zero, sydd wedi gweithio ar Jurassic Park Rebirth a The People vs Climate Change. 

Dysgwch ragor am y digwyddiadau hyn.

Digwyddiad Cymru Gynaliadwy Urdd Cynhyrchu Prydain Fawr 

Mae Pwyllgor Cymru Urdd Cynhyrchu Prydain Fawr (PGGB) wedi ymuno â Chymru Greadigol, Media Cymru a Ffilm Cymru Wales i gynnal arddangosfa cynaliadwyedd.

Roedd Pwyllgor Cymru PGGB yn awyddus i arddangos cynaliadwyedd yn y maes a rhoi cyfle i unigolion a chwmnïau gwrdd, rhwydweithio a thrafod dod yn fwy llwyddiannus, a dysgu am gyflenwyr technoleg gwyrdd arobryn yn y rhanbarth.

Darllenwch fwy am y digwyddiad hwn.

Panel ‘Gwyrdd’ Uwchgynhadledd Sgrîn Cymru  

Rhoddodd tri o brosiectau gwyrdd Media Cymru sgyrsiau goleuo diddorol, gerbron darlledwyr a ffrydwyr, gan gadarnhau bod cyfle prif ffrwd pwrpasol am drafodaeth gynaliadwy yn y cyfryngau.
Gwyliwch y panel o’r digwyddiad.
 

Ffilm Cymru Wales Gwyrddio’r Sgrîn: Chapter 

Dathlodd Ffilm Cymru Wales, Media Cymru a PDR arloesiadau Gwyrddio’r Sgrîn a mwynhau rhagolwg o ffilm Straeon Hinsawdd o Butetown.  

Sut mae Cymru’n Gwyrddio’r Sgrîn yn 2025.

Edrych ymlaen at ddyfodol cynaliadwy

Mae Media Cymru wedi cefnogi mwy na 30 o brosiectau arloesi y mae gwella effaith amgylcheddol y sector cyfryngau yng Nghymru, drwy ddatblygu cynhyrchion, gwasanaethau, prosesau a chynnwys newydd, yn brif amcanion iddynt.

Mae llawer o’r rhain yn mynd i’r afael â’r argymhellion yng Nghynllun Trawsnewid Bargen Newydd y Sgrîn i Gymru, a luniwyd gan y Sefydliad Ffilm Prydeinig (BFI), BAFTA Albert ac ARUP, mewn cydweithrediad â Media Cymru, Ffilm Cymru Wales a Chymru Greadigol.

Mae negeseuon allweddol y cynllun yn cynnwys:

  1. Newid i ynni adnewyddadwy
  2. Ailfeddwl trafnidiaeth
  3. Ymagwedd gylchol at fynd i’r afael â deunydd gwastraff a gwastraff bwyd
  4. Casglu gwybodaeth, hyfforddi a chydweithredu
  5. Newid diwylliannol

Gallwch ddarllen mwy am y negeseuon hyn a’r argymhellion ar ein gwefan. 

Rwy’n credu y bydd 2026 yn gyfle gwych i Media Cymru adrodd straeon cynaliadwy, taflu goleuni ar ein gweithgarwch a’n hymrwymiad hyd yn hyn, rhannu arfer gorau a rhoi sylw i amrywiaeth o brosiectau â ffocws gwyrdd sy’n creu effaith yn y sector.

Mae yna brosiectau Ymchwil a Datblygu yn y camau cynnar a fydd yn dwyn ffrwyth, gan gwmpasu themâu datblygiadau technolegol, bioamrywiaeth, yr economi gylchol, trafnidiaeth gyhoeddus a chynnwys trochi.

Bydd y sylfaen dalent gynyddol o gydlynwyr cynaliadwyedd, gweithwyr â gwell sgiliau, a chadwyni cyflenwi cynaliadwy yn rhoi hwb i ddiwylliant y sector sgrin.

Bydd ymchwil yn rheoli ac yn hyrwyddo manteision amgylcheddol, cymdeithasol ac ariannol y sector cynaliadwy.

"Rwy'n gobeithio y bydd pobl y tu hwnt i Gymru’n gallu uniaethu â’n straeon cynaliadwy, er mwyn annog cydweithio rhyngwladol a chael effaith ychwanegol wrth sicrhau lle cynaliadwy i bawb."

Gwybodaeth am Greg Mothersdale

Mae Greg yn Gynhyrchydd Ymchwil a Datblygu yn Media Cymru, sy’n darparu cefnogaeth ar gyfer cyflawni prosiectau ac yn arwain rhaglenni ehangach a datblygu strategaeth, mae’n arwain ar gynaliadwyedd amgylcheddol a chynhyrchu rhithwir.  Cyn ymuno â hyn, roedd Greg yn Gynhyrchydd Ymchwil a Datblygu yn Clwstwr, clwstwr arloesi cyfryngau o fewn Rhaglen Clystyrau’r Diwydiannau Creadigol a ariennir gan AHRC (Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau). Mae Greg yn Gyd-Ymchwilydd ar XR+ Network Virtual Production in the Digital Economy, prosiect a ariennir gan ESPRC (Cyngor Ymchwil Peirianneg a Gwyddorau Ffisegol). Cyn hyn, bu’n gweithio yn y diwydiant cyfryngau am dros 20 mlynedd, mewn cynhyrchu, stiwdio, gwyliau a digwyddiadau.